Direct naar content gaan
 

Kunnen zwembaden/zwemplassen ook besmet zijn met brandharen?

Ja, formeel aangewezen zwemgelegenheden (buitenbaden, zwemplassen, recreatieplassen) kunnen besmet zijn met brandharen. Dat kan ook bij particuliere zwembaden het geval zijn, waarbij in de buurt (tot 100 meter) eikenbomen staan die besmet zijn met de eikenprocessierups.

Voor een eigenaar, exploitant of beheerder van de zwemgelegenheid is het op voorhand erg moeilijk (tot niet) te controleren of het zwemwater daadwerkelijk besmet is met de brandharen van de eikenprocessierups, en daarmee mogelijk ook indirect gezondheidsrisico’s oplevert voor de gebruiker. Dit kan alleen proefondervindelijk vastgesteld worden. Hierbij moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat andere oorzaken de bron van de gezondheidsklachten zijn na zwemmen. Denk aan ‘zwemmersjeuk’, dat veel gelijkenis heeft met de  huidklachten die de brandharen van de eikenprocessierups kunnen geven.

De provincies hebben de taak om zwemwaterlocaties aan te wijzen en, indien nodig, af te sluiten op grond van de Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden (Whvbz). De provincies dragen zorg voor de veiligheid van het zwemwater en kunnen op grond van de regelmatig ontvangen waterkwaliteitsgegevens een negatief zwemadvies of zwemverbod afgeven. Verder is het de taak van de provincies om het publiek algemene en actuele informatie over zwemwater te geven. Dit houdt in: voorlichting geven over de provinciale zwemwaterlocaties én relevante informatie op de locatie zelf geven, al of niet via de eigenaar, exploitant of beheerder.

De Omgevingsdiensten voeren zwemwatertaken uit namens de provincies. De waterschappen en Rijkswaterstaat controleren de waterkwaliteit van de officiële zwemwaterlocaties tijdens het badseizoen. De gegevens worden aan de desbetreffende provincies gerapporteerd. Hierbij wordt meestal op een standaardpakket van parameters gecontroleerd. De controle op de aanwezigheid van brandharen van de eikenprocessierups zit daar niet standaard bij. Dit zal ook niet zo snel gebeuren: het is moeilijk om dit te bepalen, er is geen norm voor handhaving en de risico’s zijn moeilijk te duiden.

Indien op grond van de kwaliteitsgegevens van het zwemwater aanwijzingen zijn dat er mogelijke gezondheidsrisico’s kunnen optreden, kan de provincie advies vragen aan de GGD hoe daarmee om te gaan. In bepaalde gevallen kan ook nog de gemeente hierbij betrokken worden. 

Het kan zijn dat er in de buurt van een zwemgelegenheid eikenbomen staan die door de aanwezigheid van eikenprocessierupsen een potentieel gevaar kunnen opleveren voor de gebruikers en indirect een gevaar voor de zwemwaterkwaliteit. In dat geval is het aan de eigenaar, exploitant of beheerder van de zwemgelegenheid om daar een melding van te doen bij de provincie. Deze kan op haar beurt een zwemadvies uitbrengen, al dan niet geadviseerd door de GGD. In het uiterste geval kan dit een zwemverbod zijn.

Belangrijk in deze is dat de eigenaar, exploitant of beheerder van de zwemgelegenheid de gebruikers van de zwemgelegenheid goed informeert of zelfs waarschuwt voor de risico’s van de aanwezige, besmette bomen. Of, als mogelijk het zwemwater besmet is, dat de gebruikers gerichte instructies krijgen hoe te handelen na het zwemmen, bijvoorbeeld eerst douchen. 

Ook kan men een melding doen bij de eigenaar, exploitant of beheerder van de zwemplek of de provincie als men bomen ziet met eikenprocessierupsen/-nesten in de buurt van de zwemplek. Zij kunnen adequate (bestrijdings)maatregelen nemen, aanwijzingen geven en bezoekers van de zwemgelegenheid van informatie voorzien. In een uiterst geval kan de gemeente besluiten het zwembad tijdelijk af te sluiten, zeker als er een gevaar is voor de volksgezondheid.

Algemeen blijft het advies om na contact met door brandharen besmet zwemwater, of bij het vermoeden daarvan, het lichaam na het zwemmen overvloedig af te spoelen/douchen met lauwwarm water als daartoe de mogelijkheid bestaat.

Bij ernstige klachten en voor uitgebreider advies verwijzen we u naar www.thuisarts.nl. De informatie op deze site is samengesteld door (huis)artsen. Voor algemene informatie over de leefomgeving in relatie tot de eikenprocessierups wordt verwezen naar de landelijke site van GGD Nederland, www.oakie.info. Een andere site die door een aantal GGD’en is ontwikkeld is www.ggdleefomgeving.nl

Gerelateerde berichten